Światło dzienne i jego wpływ na wydajność pracy

Światło dzienne ma istotny wpływ na człowieka i jego funkcjonowanie, ponieważ jest najważniejszym czynnikiem regulującym rytm okołodobowy. Rytm okołodobowy oznacza regularne zmiany w fizycznej i psychicznej aktywności człowieka, w zależności od dnia i nocy.

Światło dzienne i jego wpływ na człowieka

Światło wpływa na psychikę oraz procesy biologiczne zachodzące w ludzkim organizmie, takie jak gospodarka hormonalna, metabolizm i krążenie krwi. Dzięki promieniowaniu słonecznemu organizm zaczyna produkować hormony, w tym melatoninę, która reguluje cykl snu oraz czuwania. Oprócz tego światło słoneczne powoduje wytwarzanie serotoniny, nazywanej potocznie hormonem szczęścia. Słońce jest niezbędne, by nasz organizm mógł wytworzyć i przyswoić witaminę D, pomaga również leczyć niektóre schorzenia skóry. Ponieważ człowiek spędza 90% czasu wewnątrz budynków, dla dobra samopoczucia i komfortu pracowników bardzo ważne jest zapewnienie światła o dobrej jakości.

Natężenie światła w budynkach

Parametrem, który najlepiej pozwala zbadać jakość światła jest natężenie oświetlenia, czyli miara ilości światła padającego na powierzchnię. Natężenie podawane jest w luksach (lm/m2), a pomiar natężenia umożliwiają luksomierze. Polska norma PN-EN 12464-1:2012 podaje zalecane natężenie oświetlenia
i wymienia 20 lx jako najniższą wartość przy której można rozpoznać rysy twarzy. W typowych pracach biurowych, takich jak pisanie ręczne, pisanie na maszynie, czytanie, obsługiwanie klawiatury wymagane jest natężenie oświetlenia 500 lx, a dla prac precyzyjnych ponad 1000 lx. Dla porównania, w słoneczny letni dzień natężenie oświetlenia w miejscach niezacienionych osiąga wartość 100.000 lx.

Znaczenie światła dziennego w projektowaniu przestrzeni pracy

Jednym z najważniejszych czynników, który wpływa na komfort wykonywania codziennych czynności, a także na komunikację, samopoczucie, zdrowie, bezpieczeństwo pracowników i estetykę biura jest światło dzienne. Z badania Health, Wellbeing & Productivity in Offices przeprowadzonego przez Green Building Council wynika, że pracownicy którzy mają niezakłócony dostęp do naturalnego oświetlenia lepiej wypoczywają poza pracą, przez co są bardziej wydajni. Wykorzystanie światła dziennego w oświetleniu powierzchni pozwala zoptymalizować zużycie energii na światło sztuczne, które odpowiada za 25% zużywanej w biurze energii. Właściciele i projektanci budynków powinni zatem zadbać o wysoką jakość sztucznego oświetlenia. Odpowiednio zaprojektowany system świetlny, może zniwelować niekorzystne skutki braku słońca oraz zwiększyć wydajność pracowników nawet o 20%. Dla większości powierzchni rekomendowana wartość poziomu oświetlenia to między 300 a 500 lx. Im wyższa wartość natężenia oświetlenia sztucznego tym wyższe rachunki za zużycie energii. Zapewnienie dostępu do światła dziennego w połączeniu ze sterowaniem oświetleniem może przynieść znaczące oszczędności w całym okresie użytkowania budynku.

Analiza Daylighting

Biorąc pod uwagą duży wpływ światła dziennego na komfort i wydajność pracy, w systemach certyfikacji LEED i BREEAM znajduje się osobna kategoria Daylighting. Przeprowadzając pomiary lub symulacje można określić dostęp budynku do światła dziennego, a osiągnięcie wymaganych poziomów oświetlenia umożliwia uzyskanie punktów w procesie certyfikacji. Zaprojektowanie budynku, który
w optymalny sposób będzie wykorzystywał światło dzienne oraz równoczesne spełnienie wymagań stawianych przez LEED czy BREEAM jest dużym wyzwaniem dla architektów. Konsultacje przeprowadzone na wczesnym etapie projektu mogą mieć kluczowe znaczenie dla efektu końcowego i uzyskania punktów w tym kredycie. Specjaliści z JW+A przeprowadzili dziesiątki symulacji Daylight dla budynków o różnym przeznaczeniu, a zdobyte doświadczenie stało się podstawą do sformułowania rekomendacji dla projektantów i architektów. O rekomendacjach i dobrych praktykach projektowych poprawiających dostęp pomieszczeń do światła dziennego przeczytasz w naszym kolejnym artykule.

Autor

Agnieszka Kaczmarek - ekspert JW+A

Blog Green360° powstał z myślą o edukacji i rozwoju branży
zrównoważonego certyfikowanego budownictwa. Green360° to wydawnicza cześć naszej firmy JW+A.

Green360° to praktyczne wiadomości i opracowania dotyczące certyfikowania LEED, BREEAM jak i ciekawostek z rynku nieruchomości komercyjnych.

Wspieramy i promujemy odpowiedzialne korzystanie z zasobów naszej planety.

Zapraszamy do współpracy.

Jak możemy pomóc?

Skontaktuj się z nami za pośrednictwem formularza kontaktu.

Chcesz się z nami skontaktować?