Aby dany budynek został zaklasyfikowany jako zgodny z celami klimatycznymi UE, nie wystarczy jedynie zainstalować w nim pompy ciepła i uzyskać niskie zużycie energii. Ważne są także emisje ukryte, czyli gazy cieplarniane uwalniane podczas produkcji, transportu i montażu materiałów budowlanych i budowy samego obiektu. Sprawdź, jakie kryteria oceny śladu węglowego budynków wprowadza Taksonomia UE oraz które inwestycje od 2026 roku będą wymagały obowiązkowych kalkulacji GWP.
Sektor budynków generuje obecnie blisko 40% całkowitego zapotrzebowania na energię oraz ponad jedną trzecią globalnych emisji gazów cieplarnianych. Unia Europejska dąży do zmiany tego stanu rzeczy poprzez stopniowe zaostrzanie regulacji dotyczących charakterystyki energetycznej budynków. Jest to jeden z elementów zielonej transformacji oraz działań na rzecz ograniczania zmian klimatycznych.
Nowelizacja EPBD, przyjęta w formie rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1275, stanowi ważny krok niezbędny do realizacji tego planu. Poza zwiększeniem wymogów energetycznych nowelizacja EPBD wprowadza również obowiązek stopniowego uwzględniania wpływu budynków na środowisko w całym ich cyklu życia.
Chodzi przede wszystkim o embodied carbon, czyli emisje gazów cieplarnianych związane z produkcją materiałów budowlanych, transportem, procesem budowy, modernizacjami oraz końcem życia budynku. To właśnie te emisje w dużej mierze decydują o rzeczywistym wpływie inwestycji na klimat.
Taksonomia UE porządkuje te założenia, włączając kalkulację potencjału globalnego ocieplenia (GWP) w całym cyklu życia budynków do technicznych kryteriów kwalifikacji działalności budowlanej.
Od 2026 roku obowiązek wykonywania kalkulacji GWP będzie dotyczył inwestycji, które są raportowane zgodnie z Taksonomią UE i mają zostać zaklasyfikowane jako zrównoważone. Oznacza to, że firmy objęte obowiązkiem raportowania ESG/CSRD, inwestorzy korzystający z zielonego finansowania oraz podmioty realizujące działalność budowlaną w ramach Taksonomii będą musiały przedstawić analizę śladu węglowego w całym cyklu życia budynku.
Z kolei powszechny, prawny obowiązek obliczania GWP dla wszystkich nowych budynków wynika z EPBD i wejdzie w życie później: od 2028 r. dla obiektów o powierzchni powyżej 1000 m², a od 2030 r. dla wszystkich nowych budynków, niezależnie od ich metrażu.
W praktyce wymagania te obejmą:
Przygotowanie do obowiązkowych kalkulacji GWP wymaga uporządkowania procesów projektowych i wdrożenia metod oceny, które pozwalają zrozumieć pełny wpływ budynku na środowisko. Nowe regulacje UE sprawiają, że firmy działające w sektorze budownictwa i przemysłu muszą dostosować swoje działania do rosnących wymogów klimatycznych, integrować dane środowiskowe w oraz planować harmonogram wdrożenia, który zapewni zgodność z obowiązującymi normami. Wdrożenie obowiązkowych kalkulacji GWP zwiększa też konkurencyjność przedsiębiorstw na rynku.
Podstawowym narzędziem stosowanym do kalkulacji GWP jest Analiza LCA (Life Cycle Assessment), która pozwala ocenić wpływ budynku na środowisko w całym jego cyklu życia. Jest to metodologia wykonywana zgodnie z normą EN 15978, uwzględniająca:
Metodologia LCA umożliwia identyfikację obszarów o największym potencjale redukcji emisji, wspiera wybór materiałów o niższej emisji i poprawia wiarygodność kalkulacji. Można ją łączyć z narzędziami BIM, bazami danych EPD oraz specjalistycznym oprogramowaniem do modelowania śladu węglowego, co ułatwia przeprowadzenie pełnej i transparentnej oceny zgodnej z kryteriami Taksonomii UE i EPBD.
Nowe obowiązki w zakresie raportowania zrównoważonego rozwoju wynikające z dyrektywy CSRD i zastępowanej przez nią dyrektywy NFRD wymagają od przedsiębiorstw większej transparentności środowiskowej. Firmy muszą wykazać wpływ swoich inwestycji na środowisko, ujawnić dane dotyczące emisji gazów cieplarnianych oraz potwierdzić zgodność projektów z zasadami zrównoważonych inwestycji. Wiąże się to z koniecznością wdrożenia jednolitych procedur zbierania i raportowania danych o emisji oraz dostosowywania wewnętrznych procesów do standardów europejskich.
Taksonomia UE określa techniczne kryteria kwalifikacji, które muszą spełniać inwestycje, aby uzyskać status zrównoważonych środowiskowo. Obejmują one m.in. obowiązek przeprowadzenia kalkulacji GWP, zgodność z zasadą „Do No Significant Harm” oraz spełnienie minimalnych gwarancji, czyli standardów odpowiedzialności środowiskowej, społecznej i etycznej.
W odpowiedzi na potrzebę doprecyzowania i aktualizacji zasad Taksonomii UE Komisja Europejska przyjęła pakiet Omnibus I, który aktualizuje i porządkuje te kryteria. Zmiany te mają na celu ułatwienie stosowania Taksonomii w praktyce, zwiększenie przejrzystości oceny projektów oraz zapewnienie spójnych i bardziej wiarygodnych danych wykorzystywanych podczas kwalifikowania inwestycji do zielonego finansowania.
Nowe przepisy wymagają, aby kalkulacje GWP obejmowały emisje w całym cyklu życia budynku (WLC), uwzględniając zarówno nakłady inwestycyjne (CapEx), jak i koszty operacyjne (OpEx), a raportowanie taksonomiczne pokazywało rzeczywisty wpływ inwestycji na klimat. CapEx obejmuje emisje związane z produkcją i transportem materiałów oraz samym procesem budowy, natomiast OpEx odzwierciedla emisje wynikające z eksploatacji, konserwacji i modernizacji budynku.
Wdrażanie obowiązkowych kalkulacji GWP warto zaplanować z odpowiednim wyprzedzeniem czasowym. Już w 2025-2026 roku firmy powinny rozpocząć zbieranie danych środowiskowych, wdrożyć analizę LCA i dostosować procesy projektowe do wymogów Taksonomii UE.
Od 2026 roku kalkulacje GWP staną się obowiązkowe dla inwestycji raportowanych w Taksonomii, dlatego kluczowe jest wcześniejsze przygotowanie narzędzi, procedur i zespołów.
JWA wspiera inwestorów, deweloperów i biura projektowe na każdym z tych etapów, pomagając wdrożyć odpowiednie standardy i przeprowadzić pełną analizę LCA budynku. Dzięki temu Twoje projekty już wkrótce będą spełniały wymogi najnowszych regulacji. Umów się na wstępną konsultację z naszymi ekspertami już dziś!
Bądź na bieżąco z najnowszymi trendami w zielonym budownictwie!
Niebawem prześlemy ofertę najlepiej dopasowaną do Twoich potrzeb.
Dziękujemy za przesłanie wiadomości. Niebawem na nią odpowiemy.
W celu najlepszego dopasowania oferty do Twoich potrzeb i skrócenia czasu jej przygotowania, zapraszamy Cię do wypełnienia krótkiej ankiety.
Na podany przez Ciebie adres email otrzymasz potwierdzenie udziału w procesie rekrutacji i informacje na temat kolejnych kroków.
Powodzenia!
Zespół HR
