Strefa wiedzy JWA

09.03.2026

Centra danych a zrównoważone budownictwo – jak projektować energochłonne obiekty w zgodzie z ESG?

Rozbudowana infrastruktura IT potrzebuje odpowiednich warunków do bezpiecznego funkcjonowania. Jednym z największych wyzwań podczas tworzenia takich obiektów jest duży pobór energii elektrycznej. Czy da się połączyć projektowanie centrów danych z założeniami zrównoważonego budownictwa?

Boom na centra danych i rosnące zapotrzebowanie energetyczne – jak kształtuje się przyszłość cyfrowej infrastruktury?

Dynamiczny rozwój sztucznej inteligencji, usług w chmurze i cyfryzacja kolejnych obszarów gospodarki, to czynniki, które sprawiają, że zapotrzebowanie na energię elektryczną w sektorze infrastruktury IT wciąż rośnie.

Według raportów Międzynarodowej Agencji Energetycznej (IEA) może się ono podwoić do 2030 roku, osiągając poziom ponad 800-1000 TWh. W Europie regulacje, takie jak Energy Efficiency Directive, zobowiązują operatorów centrów danych do raportowania śladu węglowego i podejmowania działań poprawiających data center efektywność energetyczną. Wprowadzenie tych przepisów ma na celu ustandaryzowanie pomiarów i wymuszenie na branży obniżenia średniego wskaźnika PUE do poziomu bliskiego neutralności klimatycznej.

Rynek data center w Polsce i Europie Środkowej

W ostatnich latach w Europie Środkowej i Polsce powstało wiele inwestycji data center z udziałem największych światowych graczy, takich jak Google, Microsoft czy operatorzy typu Equinix i Vantage. Przykładowe projekty to między innymi:

  • region chmury Microsoftu (Polska Dolina Cyfrowa) zlokalizowany w trzech ośrodkach pod Warszawą,
  • kampus Vantage Data Centers w warszawskiej dzielnicy Bielany,
  • nowoczesny obiekt Atman WAW-3 w Grodzisku Mazowieckim,
  • ClusterPower w Rumunii (Mischii),
  • Vantage Data Centers w Berlinie (Brandenburg Park).

Jednocześnie duże centra danych zużywają więcej energii, co sprawia, że zapewnienie odpowiedniej mocy przyłączeniowej staje się ważnym elementem planowania kolejnych inwestycji. W nowych projektach priorytetem jest dekarbonizacja. Dlatego operatorzy coraz częściej zawierają długoterminowe umowy PPA na energię z odnawialnych źródeł, korzystają z systemów odzysku ciepła i rozwiązań zwiększających efektywność energetyczną, aby spełniać wymagania polityki ESG.

Najważniejsze wskaźniki zrównoważonego rozwoju w nowoczesnych centrach danych

Duży pobór energii elektrycznej może powodować, że budynkom trudno będzie spełnić restrykcyjne normy unijne i wymagania niezbędne do uzyskania zielonych certyfikatów. To powoduje, że optymalizacja zużycia energii w nowoczesnych budynkach staje się obecnie koniecznością. Aby móc realnie ograniczać ich wpływ na środowisko i utrzymywać wysoką wydajność infrastruktury IT, trzeba na bieżąco mierzyć i analizować kluczowe parametry związane z zużyciem energii, wody oraz emisją CO₂. Stosowanie konkretnych wskaźników pomiaru efektywności pozwala na szybką identyfikację obszarów, które wymagają poprawy i usprawnienia.

PUE i WUE – jak sprawdzić efektywność energetyczną i wodną?

W sektorze infrastruktury IT bardzo ważną rolę odgrywa PUE wskaźnik efektywności energetycznej. Określa on stosunek całkowitej energii wykorzystywanej przez obiekt do energii zużywanej wyłącznie przez serwery i sprzęt IT. Wskaźnik PUE mierzy się poprzez porównanie danych z liczników energii zainstalowanych na głównym przyłączu budynku oraz z liczników monitorujących zużycie energii przez samą infrastrukturę IT.

Im niższa wartość wskaźnika, tym większa część energii trafia bezpośrednio do infrastruktury informatycznej, a mniejsza jest tracona na systemy pomocnicze, takie jak chłodzenie czy zasilanie awaryjne. Za optymalny poziom PUE w nowoczesnych data center uznaje się wartości w granicach 1,1-1,2, co świadczy o wysokiej efektywności energetycznej obiektu.

W nowoczesnych data center bardzo ważne jest także monitorowanie zużycia wody. W tym celu stosuje się wskaźnik WUE (Water Usage Effectiveness). Pozwala on analizować, jak duże jest zużycie wody w centrach danych wynikające z procesów chłodzenia i utrzymania odpowiednich warunków pracy serwerów. Dane do jego wyliczenia pochodzą z liczników wody zainstalowanych w systemach chłodzenia oraz z systemów monitorujących pracę serwerów.

Ślad węglowy operacyjny vs wbudowany – na czym polega różnica?

Ocena wpływu centrum danych na środowisko nie ogranicza się wyłącznie do bieżącego zużycia energii. W takim wypadku duże znaczenie ma także analiza całkowitego śladu węglowego obiektu, który obejmuje zarówno emisje operacyjne powstające w trakcie jego działania, jak i emisje wbudowane związane z produkcją materiałów i budową data center.

Emisje są klasyfikowane w ramach standardu Scope 1, Scope 2 oraz Scope 3. Pierwsza grupa dotyczy emisji generowanych bezpośrednio przez operatora obiektu, druga obejmuje emisje wynikające z produkcji zużywanej energii elektrycznej, natomiast trzecia odnosi się do całego łańcucha dostaw, w tym produkcji materiałów budowlanych czy infrastruktury technicznej.

Aby uzyskać jak najlepsze wyniki w tym obszarze, dekarbonizacja data center powinna być planowana już na etapie tworzenia projektu. Takie działania mogą obejmować np. dobór materiałów o niższym śladzie węglowym, wykorzystanie odnawialnych źródeł energii czy instalację systemów zwiększających efektywność energetyczną obiektu. Dekarbonizacja obiektów projektowanych pozwala minimalizować wpływ na środowisko i redukować koszty operacyjne oraz zwiększa szansę na uzyskanie korzystnego dofinansowania.

Jak poprawić efektywność energetyczną i środowiskową w zielonych centrach danych? Sprawdzone rozwiązania techniczne

Zwiększenie efektywności energetycznej i środowiskowej w centrach danych wymaga zastosowania rozwiązań technicznych, które pozwalają zmniejszyć wpływ budynku na lokalne ekosystemy i zwiększyć udział odnawialnych źródeł energii. Dobrym wyborem będą np.:

  • Systemy chłodzenia o niskim zużyciu energii i wody – nowoczesne rozwiązania z zakresu chłodzenia w data center obejmują, takie metody jak free cooling, chłodzenie cieczą czy powietrzem. Dużą efektywność wykazuje technologia Direct-to-Chip, dzięki której ciecz jest doprowadzana bezpośrednio do procesorów. W warunkach europejskich coraz częściej stosuje się również chłodzenie adiabatyczne, które wykorzystuje naturalne procesy parowania wody do schładzania powietrza.
  • Integracja odnawialnych źródeł energii i magazynów energii – farmy wiatrowe i fotowoltaika w centrach danych są stosowane, aby zmniejszyć zależność od sieci energetycznej i ograniczyć emisje CO₂. Nadwyżki wyprodukowanej energii mogą być przechowywane w systemach magazynowania energii w centrach danych. Tak zgromadzoną energię można wykorzystać w momentach większego zapotrzebowania lub w przypadku przerw w dostawie prądu.
  • Systemy zarządzania budynkiem BMS – pozwalają monitorować i optymalizować pracę wszystkich instalacji znajdujących się w budynku w czasie rzeczywistym. BMS zarządzenie energią data center odbywa się poprzez integrację systemów chłodzenia, oświetlenia i zasilania awaryjnego, co umożliwia precyzyjne monitorowanie strat mocy, a także pozwala na automatyczne wygaszanie stref, które aktualnie nie są użytkowane.
  • Modelowanie energetyczne budynków – dzięki symulacjom możliwe jest porównanie różnych wariantów instalacji chłodzenia, systemów zasilania czy odnawialnych źródeł energii. Modelowanie energetyczne centrów danych pomaga także ocenić, jak zmiany w obciążeniu serwerów będą wpływać na pracę infrastruktury technicznej.

Certyfikacje i standardy środowiskowe stosowane w centrach danych

Systemy certyfikacji budynków, takie jak np. BREEAM i LEED potwierdzają rynkową wartość infrastruktury IT oraz jej gotowość na rygorystyczne wymogi raportowania ESG.

Jak uzyskać BREEAM i LEED dla obiektów data center?

Proces certyfikacji LEED i BREEAM w data center jest wieloetapowy i wiąże się z koniecznością spełnienia szeregu rygorystycznych wymogów technicznych. Zaliczamy do nich m.in.:

  • Efektywność energetyczną – ocenia się w niej, w jaki sposób centrum danych ogranicza zużycie energii w porównaniu do standardowych budynków referencyjnych.
  • Gospodarkę wodną – punkty w certyfikacjach przyznawane są za ograniczenie zużycia wody w procesach chłodzenia. Można to osiągnąć np. poprzez stosowanie systemów powietrznych lub chłodzenia cieczą w obiegu zamkniętym, które nie pobierają wody z sieci.
  • Weryfikacja działania systemów – niezależny agent przeprowadza testy wszystkich systemów (HVAC, UPS, generatory) pod pełnym obciążeniem.
  • Wpływ czynników chłodniczych – zaleca się stosowanie czynników chłodniczych o niskim potencjale tworzenia efektu cieplarnianego lub całkowitą rezygnację z freonów na rzecz systemów opartych na wodzie lodowej.
  • Lokalizację i transport – centra danych często powstają na terenach poprzemysłowych. BREEAM wysoko punktuje rewitalizację takich gruntów oraz zapewnienie odpowiedniej infrastruktury dla pracowników, np. stojaki na rowery czy ładowarki EV.

Net Zero dla centrów danych – czy całkowite ograniczenie emisji jest możliwe?

Osiągnięcie pełnej neutralności emisyjnej to obecnie największe wyzwanie dla branży IT. Net Zero dla budynków – co to jest i dlaczego warto? Koncepcja ta zakłada, że emisje gazów cieplarnianych generowane przez centrum danych mogą być w pełni kompensowane poprzez wykorzystanie odnawialnych źródeł oraz nowoczesnych technologii odzysku energii. Uzyskanie takiego efektu jest możliwe, jednak wymaga przemyślanego projektowania data center Net Zero, które obejmuje wybór materiałów o niskim śladzie węglowym, wdrożenie inteligentnych systemów BMS oraz optymalizację zużycia energii w całym obiekcie.

ESG w centrach danych – znaczenie raportowania dla branży IT

Wprowadzenie strategii ESG w centrach danych w dużej mierze decyduje o wartości rynkowej i bezpieczeństwie inwestycyjnym nowoczesnej infrastruktury IT. Współcześni inwestorzy oraz najemcy korporacyjni wymagają pełnej transparentności w raportowaniu wpływów środowiskowych, co znajduje odzwierciedlenie w rygorystycznych zapisach kontraktowych dotyczących pochodzenia energii z OZE oraz efektywności systemów chłodzenia.

Coraz częściej kontrakty najmu czy umowy finansowania inwestycji wymagają spełnienia konkretnych standardów ESG, np. przedstawienia zużycia energii, wody, zarządzania odpadami i emisji CO₂. Takie dane umożliwiają partnerom biznesowym weryfikację realnego wpływu obiektu na środowisko i jego zgodności z polityką zrównoważonego rozwoju.

Jeśli chcesz, aby Twoja inwestycja przynosiła realne zyski i była zgodna z wymaganiami środowiskowymi, skontaktuj się z naszymi ekspertami i skorzystaj z profesjonalnego doradztwa. Pomożemy Ci opracować strategię zgodną ze standardami ESG, optymalizując zużycie energii i wody w Twoim data center.

Najczęściej zadawane pytania

Czy centrum danych może uzyskać certyfikat BREEAM Outstanding?

Tak. Jest to możliwe, jeśli obiekt spełnia najwyższe wymagania w zakresie efektywności energetycznej, gospodarki wodnej i zarządzania środowiskiem.

Jaki poziom PUE uznaje się za zrównoważony?

Za zrównoważony uznaje się wskaźnik PUE na poziomie około 1,1-1,2 lub niższy.

Jak ograniczyć zużycie wody w systemach chłodzenia?

Zużycie wody można zmniejszyć, stosując chłodzenie powietrzem zamiast wodą, obieg zamknięty cieczy, który minimalizuje straty wody, lub chłodzenie ewaporacyjne, które wykorzystuje naturalny proces parowania wody do schładzania powietrza, często w połączeniu z systemami recyrkulacji, aby maksymalnie ograniczyć pobór świeżej wody.

Czy data center w Polsce może działać w modelu Net Zero?

Przy odpowiednim projektowaniu, integracji odnawialnych źródeł energii i magazynów energii możliwe jest osiągnięcie modelu Net Zero w data center zlokalizowanych w Polsce.

Jakie OZE najlepiej sprawdzają się przy zasilaniu data center?

Najczęściej stosuje się fotowoltaikę i farmy wiatrowe, a w niektórych przypadkach także geotermię lub biogaz.

Ile kosztuje certyfikacja środowiskowa centrum danych?

W przypadku dużego centrum danych (ok. 10 MW), same opłaty certyfikacyjne i doradztwo to koszt rzędu 200–500 tys. zł. Należy jednak pamiętać, że wdrożenie technologii niezbędnych do uzyskania najwyższych poziomów może podnieść całkowite koszty inwestycji o 2-5%.

Udostępnij na:

Szukasz
zielonych rozwiązań
dla swojej firmy?

Zostaw nam swoją prośbę o kontakt, a nasz ekspert odezwie się do Ciebie w ciągu 24h.

Konrad Kądziołka

Business Development Representative

Newsletter

Bądź na bieżąco z najnowszymi trendami w zielonym budownictwie!

Dziękujemy za wysłanie wiadomości!

Niebawem na nią odpowiemy.

Dziękujemy za wypełnienie naszej ankiety.

Niebawem prześlemy ofertę najlepiej dopasowaną do Twoich potrzeb.

Twoja wiadomość została wysłana!

Dziękujemy za przesłanie wiadomości. Niebawem na nią odpowiemy.

W celu najlepszego dopasowania oferty do Twoich potrzeb i skrócenia czasu jej przygotowania, zapraszamy Cię do wypełnienia krótkiej ankiety.

Dziękujemy za przesłanie swojego zgłoszenia!

Na podany przez Ciebie adres email otrzymasz potwierdzenie udziału w procesie rekrutacji i informacje na temat kolejnych kroków.

Powodzenia!
Zespół HR

Dziękujemy!

Zostałeś zapisany do newslettera.